Part II; Rachów w tzw. dobie pandemii, Ukraina - luty 2022 rok

Winter in Rahiv

Eeeeh ten Rachów – dziura w jezdni na głównej ulicy ma już prawie pół metra. 

                                                  

Ulice i chodniki nieodśnieżone – bo po co, przecież jutro i tak dopada śniegu.

Przebijając się przez śnieżną bryndzę na chodniku, należy iść w miarę blisko jezdni

– bo z budynku może spaść na ciebie śnieżny nawis, albo nie daj Boże 1,5 metrowy sopel.

W mieście jest tak brzydko, że bolą oczy a ja znowu tutaj... Why?

 

Drem Hostel - za płotem szemrze Cisa.

Lokals z okolic hostelu

Śniegu ci tu dostatek

Ano jest ta druga strona – plusy ujemne i dodatnie. Tempo życia wyhamowuje tu radykalnie

i nigdzie nie trzeba się spieszyć a od rynoka prosto pod górkę i już za chwilę jesteśmy sami 

na prirodie – a „tam na dole zostało, wszystko to co cię męczy 

patrząc z góry wokoło, świat wydaje się lepszy” (KSU - Za mgłą).

Samiuśkie centrum Rachowa

W górę od rynoku

Na przetartym szlaku

Zima topless

Zimowe impresje

Zakarpackie w śnieżnym anturażu

Pokrywa śniegu, tu na górkach, to od 1 do 2 metrów, to i nie pohasa się za bardzo.

Dlatego jutro wyprawa za miasto nad Cisę. Kiełba z ogniska zapijana moroszą i bro

z odwiecznym śpiewem rzeki w tle.

Koloryt lokalny

Dla brofilów

Part I; Rachów 14.09 ~22.09.2018

Moja tropa kapryśnie się pisze: to zygzakiem kluczy, jakby od kuli bieżała, to krąży-kołuje wytrwale z nosem przy ziemi, to w esach-floresach się gmatwa (jak w czasie zaprzeszłym),    to blaknie i zanika w jakimś trzęsawisku, by po chwili się wynurzyć z drugiej strony, to zastyga w błocie twardniejącym od mrozu, aby wiosną rozpłynąć się w roztopie, to w słowach się odciska, to w odciskach palców, na papierze lub na piachu. Moja tropa omija ludzkie skupiska i wyświechtane frazy, czmycha zarówno od wrzawy nagonki, jak i od zgiełku podbijanego bębenka, unika miejsc zbiorowych kultów i masowej rozrywki, szybkiego jadła, głośnych kurortów, modnych zabytków i pustych gestów, nie znosi świateł wielkiego świata i z dala obchodzi watahy fanów - czy to Małysza, czy Wielkiego Brata - na ich widok jeży się i skręca w bok. Moja tropa często mnie zawodzi na bezludzie …

Mariusz Wilk - „Wołoka”

Rakhiv - to już nie Czarnohora a jeszcze nie Zakarpacie

 

Rachów to dobry punkt do ataku na Howerlę, ale przede wszystkim Popa Ivana Marmoroskiego. Leży na uboczu i wystarczy wysiąść z pociągu by poczuć To!!! Tempo życia zwalnia tu diametralnie i co bardziej wyczulony ktoś rozumie, że wielkomiejski pośpiech tu mają za nic. Życie toczy się swoim torem... Strasznie polubiłem to małe miasteczko, choć ma swoje plusy i minusy. Chociażby zimą - przez to, że leży w kotlince - wtedy tam gdzie jest najniżej nad rzeką Cisą, smog jest taki, że można go kroić nożem. 

Rzeka Cisa w Rachowie

 Flagi na rahivskim ratuszu

Jest jeszcze jedno co mnie uwiera, będąc na zachodzie UKR. Nad ratuszem w mieście Rachów wisi banderowska flaga, obok tej oficjalnej niebiesko-żółtej. Barwy tych, którzy czynnie uczestniczyli w zagładzie Żydów i ludobójstwie dokonanym na ludności polskiej. Dziś mają być bohaterami i przewodnikami narodu ukraińskiego. Aż się ciśnie na usta – jaki naród, tacy bohaterowie.

W tym mieście w odległości około kilometra na północ od centrum umiejscowiony jest żydowski cmentarz, posadowiony w malowniczej dolinie potoku. Świadczy to o nie małej populacji przed II wojną światową wyznawców Tory. Co się z nimi stało po 1939 roku nie trudno się domyśleć. Niemcy doskonale wykorzystywali zaangażowanie w eksterminacji tego narodu Litwinów, Łotyszy czy Ukraińców, którzy bardzo gorliwie pomagali Niemcom w masowym uśmiercaniu Narodu Żydowskiego. Nota bene, to co się działo np. w czasie likwidacji getta we Lwowie, przechodzi wszelkie pojęcia ludzkiego okrucieństwa. Tylko jeden krok i … Wśród działaczy OUN/UPA, pewnie już w 1942 roku panuje coraz silniejsze przekonanie, że skoro udało się usunąć Żydów, trzeba spróbować z Polakami, zanim przyjdą Sowieci. Od kwietnia 1943 roku zaczynają się zorganizowane napady na osiedla polskiej ludności. Jedna z pierwszych takich akcji ma na cel Janową Dolinę . Jest Wielki Piątek, 23 kwietnia 1943 roku. Fala niewyobrażalnej zbrodni rozlała się na całą zachodnią Ukrainę ...

A dziś mnożą się pomniki Bandery po ukrainskich miastach i miasteczkach a czarno-czerwone flagi powiewają nad nie jednym ratuszem. Owszem, Ukraińcy powiedzą, że to bohaterowie, ponieważ walczyli z Sowietami i do takiej genezy będą się odwoływać, ale przecież nie da się zaprzeczyć faktom i całkowicie pominąć to co robili z Żydami i Polakami. Tacy to bohaterowie ...

 

Part VI; Kijów 11.09 ~13.09.2018

Rano, tak gdzieś dobrze po 11:00 obudziłem się na koju w hostelu. Obolały cały, co nie dziwne, ale i z zaczopowanym gardłem (kłaniają się zmrożone browary w Kowlu). Co tu dzisiaj wymyślić ? I pomysł się szybko znalazł. Po lekkim śniadaniu zapadam się w czeluście kijowskiego metra. Za żeton o wartości 8 hrywien można się bujać nawet cały dzień, pod warunkiem, że nie wyjdzie się na powierzchnię. Kijowskie metro to trzy linie a poczujemy się tam jak w muzeum albo ogromnym pałacu z marmurowymi korytarzami i żyrandolami na sufitach. Z głośników sączy się przyjemna muza.

Stacja Złota Brama- zdjęcie pochodzi z artykułu o ukraińskim metrze ze strony www.3iks.fora.pl niejakiego Mista. Doskonała robota!

Ja takim hardcorowcem nie jestem i nie zamierzam spędzać tam całego dnia, dlatego moja marszruta wiedzie na stację Chernihivska na drugą stronę Dniepru. Bo Kijów to tak naprawdę dwa różne miasta, które przedziela ta rzeka, ale to już temat na dłuższe wywody. W kańce kancow ląduję na piaszczystej plaży w okolicach Парку Дружби Народів z butelką ukraińskiego wina. To wrzesień, jakby nie patrzeć, a tu upał i prawie 30 stopni. Dziś z perspektywy nadrzecznego piasku, patrzę na życie kijowian, tak chętnie korzystających z uroków Dniepru.

ps. Choć te stosy nieuprzątniętych śmieci po biesiadach mówiły o tym, że niekoniecznie mieszkańcy odwdzięczają się tym dobrem.

Mój dłuuuugi plażing był odpowiedzią na mega intensywny pierwszy dzionek. Miałem czas na różne przemyślenia z czego wziął się min. ten passus o Kijowie jako ostoi Polskości o czym chyba mało kto wie. 

<<Polski Kijów>>                                                                                                        

Od czasów zdobycia Kijowa przez Bolesława Chrobrego w 1018 roku (po prawdzie nie musiał niczego zdobywać bo jego władca książę Jarosław po prostu uciekł wcześniej z Kijowa a gród poddał się bez walki), miasto będzie już na zawsze związane z historią Polski. W 1363 roku książę litewski Olgierd włączył Kijów do Wielkiego Księstwa Litewskiego a w roku 1494 miasto otrzymało prawa miejskie od Aleksandra Jagiello - ńczyka, króla Litwy i Polski. Miasto po Unii Lubelskiej w 1569 r. stało się miastem królewskim Korony Polskiej. Od tego momentu nastąpił jego dynamiczny rozwój. Formalnie Kijów pozostawał miastem Korony aż do II rozbioru w 1793 roku (gdy zlikwidowano województwo kijowskie). Dziś niewiele tu śladów polskości, ale warto pamiętać, że jeszcze w 1915 r. po wybuchu I wojny światowej polska społeczność w Kijowie stanowiła ¼ ludności i liczyła ponad 100 tyś. mieszkańców! Kijów był jednym   z najważniejszych ośrodków polskości na dawnych wschodnich ziemiach przedrozbio - rowej Polski. Po Petersburgu i Moskwie to miasto było najliczniejszym skupiskiem polskim w Imperium Rosyjskim a Polacy w Kijowie stanowili elitę społeczną i intelektualną. W okresie tym w Kijowie wydawano 32 pisma i 10 dodatków w języku polskim. Wszystko zmieniło się po ostatecznym zdobyciu miasta przez bolszewików, choć ta wielka historia mogła potoczyć się w zupełnie inna stronę. 7 maja 1920 r. do Kijowa wkroczyły oddziały Wojska Polskiego. Dwa dni później defilowały wraz z wojskami ukraińskimi atamana Symona Petlury główną aleją Kreszczatika życzliwie witane przez Kijowian. Sojusz ten wynikał z koncepcji Józefa Piłsudskiego zakładającej powstanie niepodległej Ukrainy sprzymierzonej z Polską. Co się nie udało z wielu powodów, ale chyba przede wszystkim przez poczynania samego Piłsudskiego. Nie pomógł dobić Bolszewików w czasie ich odwrotu na wszystkich frontach, ponieważ uważał, że Lenin i jego szajka to mniejsze zło. Wobec możliwości przejęcia władzy w Rosji przez „białych” generałów, których „program wyborczy” mówił o powrocie do stanu sprzed wojny św. i rewolucji (a do polskiej niepodległości ci panowie odnosili się niechętnie a nawet wrogo), chyba nic dziwnego, że Piłsudski nie mógł się z nimi porozumieć …

Wojsko Polskie w Kijowie, 9 maja 1920 roku

Późne popołudnie to obiad i poszwędanie się po różnych dziwnych miejscach. Potem kolacja i grzecznie spać tuż po 22:00. Jutro mój plan wycieczki to Muzeum Narodowe i ewakuacja do nocnego pociągu do Rachowa. Jakby tu fajnie nie było to przecież mój cel to Zakarpacie i to senne miasteczko w dolinie Cisy, między pasmami Świdowca i Czarnohory. W zasadzie to moje myśli zaprząta już tylko wizja 10 dniowego łażenia po tamtejszych okolicznych góreczkach… Ale póki co jeszcze kilka fotek z miasta Złotej Bramy.

 Schody mera Witalija Kliczki

W tle Muzeum Narodowe w Kijowie

Dla takiego "zajawieńca" historią jak ja to muzeum jest jak jakieś sanktuarium. Po kilku godzinach dopiero głód mnie stamtąd wypędził.

Контрактова площа

 

Moja kijowska ucha (zupa rybna) - była pyszna

Wieczorny wokział

Good bay Kiev

 

Part V; Kijów 11.09 ~13.09.2018

Koniec szwędania, czas się zamusztrować w hostelu. Moje kimadło okazało się być gdzieś pośrodku między uniwersytetem a Stadionem Olimpijskim (Elements Hostels). Same formalności zajęły chwilę i można było ruszyć, co by jakiś obiad upolować. Dobre wiatry zaniosły mnie do restauracji Mama Manana (kuchnia gruzińska) z czym nigdy nie miałem do czynienia. Jak się okazało było sympatycznie a jedzonko i wino… no miód w gębie. Nie jest to najtańsza opcja stołowania się w okolicy, ale jeśli chodzi o doznania estetyczno-kulinarno-klimatyczne to daję cztery i pół gwiazdki na pięć. 

 A tak to się miluśko zaczęło

Jak już wytoczyłem się z knajpeczki, zapostanowiłem, że czas wejrzeć w samo jądro Kijowa. Moje kroki skierowałem na Хрещатик i Майдан Незалежності. Nie da się ukryć, że jest tu po prostu ładnie i światowo i aż trudno sobie wyobrazić co się działo w tych miejscach w czasie Rewolucji Godności (Євромайдан). Jak to wtedy wyglądało polecam zobaczyć ten film:

Ляпис Трубецкой - Воины Света 

  Rynek Besarabski

  Golden Age

  Монумент Незалежності

  Pomnik założycieli Kijowa

  Majdan Niezależności

 

Mój pierwszy dzień w Kijowie był zaiste intensywny i pełen wrażeń. W nogach miałem przetuptanych ze dwadzieścia kilometrów. Sam siebie przegoniłem jak na wycieczce z biura podróży. Zupełnie to nie w moim stylu, ale czasami tak to bywa. Wieczorem zakotwiczyłem na stołku przed barmanem w sympatycznej knajpeczce w okolicach hostelu. Gostek okazał się na tyle ciekawy, że zasiedziałem się tam do grubo po północy. Wierzcie, albo i nie – Kijów mocno przypadł mi do gustu…

 

Part IV; Kijów 11.09 ~13.09.2018

 

Андріївський узвіз to obecna nazwa ulicy Zjazd św. Andrzeja, która łączyła Zamkową Górę z dzielnicą Поділ a więc właściwe miasto z podgrodziem i przystanią nad Dnieprem.To najstarsza  ulica Kijowa. Jak to ktoś, nie pomnę kto, ładnie opisał: „ulica ta wije się niczym wielki wąż, z łuską kocich łbów, gwałtownymi łukami skrętów, ślizgając się po zboczu naddnieprzańskiego wzgórza i rozpływając na Placu Kontraktowym (Контрактова площа - gdzie przyszło mi pożywić się później w Pyzatej Chacie. Przyznam, że było smacznie i z ładnym widoczkiem).

 

Jeden z kijowskich murali 

(zainteresowanych odsyłam na stronę http://kyivmural.com/uk/index) 

Tak gdzieś w połowie pod nr.13 znajduje się niepozorna, ale i intrygująca kamienica. Jako że ulica biegnie stromo „dom z jednego końca wydaje się wyższy. Jest piętrowy, ale ponieważ stoi pod skarpą, to od strony podwórza pierwsze piętro w istocie jest parterem, a parter - sutereną”. To rodzinny dom Michaiła Bułhakowa. Jest też miejscem akcji pierwszej jego powieści - „Белая Гвардия” i sztuki na jej motywach - „Dni Turbinów”. Historia związała ten dom z pisarzem w 1907 roku. Wybudowano go w roku 1888. Rodzina Bułhakowów na Andriejewski Spusk przeprowadziła się 19 lat później. Był to już ich piąty kijowski adres. Michaił miał wtedy 16 lat. Tutaj dorastał, tu się ożenił, stąd zmobilizowano go jako lekarza na wojnę i tu przeżył niemal wszystkie zmiany władz w Kijowie. Ostatecznie opuścił to miejsce pod koniec 1919 roku wcielony do Białej Armii z którą zawędrował aż na północny Kaukaz. Swoją tułaczą egzystencję opisał w ,,Notatkach na mankietach’’- autobiograficznym zbiorze relacji i reportaży z tych dramatycznych czasów. Obecnie mieści się tu muzeum poświęcone temu wybitnemu pisarzowi a jej piętro dokładnie oddaje realia zawarte w „Białej Gwardii”.

 

,,Każdemu będzie dane to, w co wierzy’’ M.A.Б.

 

Михаил Афанасьевич Булгаков -Michaił Bułhakow to ,,uczeń Gogola’’ który miał naturalne odczucie fantasmagoryczności życia i dziwności czającej się w tym, co pozornie naturalne. Wierzył, że pisarz winien być nieprzekupnym świadkiem swojego czasu. Jego opus magnum to cudowna powieść „Mistrz i Małgorzata”. Genezą tej powieści o ludzkim diable, który naprawia piekielność życia było budowanie piórem świata, który dałby możność normalnego istnienia dla pisarza. A czasy po rewolucji bolszewickiej w których przyszło żyć Bułhakowowi były straszne a codzienność schizofreniczna. To zorganizowane szaleństwo sowieckiej Rosji oznaczało dla Bułhakowa nieustanne problemy mieszkaniowe, szykany, rewizje, konfiskaty rękopisów i zorganizowana nagonkę w prasie. Według tej władzy w Rosji radzieckiej nie ma miejsca na literaturę Bułhakowa. W takim to anturażu rodzi się druga powieść ,,Мастер и Маргарита’’. Dzieło które ma zastąpić niespełnione życie ale przecież ,,все будет так, как должно быть - так устроен мир’’...

 

Jeśli jakiś utwór literacki zmienił mnie w jakiś sposób to z pewnością odnosi się to do powieści Михаила Афанасьевича Булгаковa - ,,Мастер и Маргарита’’

Океан Ельзи - Вставай